 Miklar umræður hafa orðið um Ísland og Evrópusambandið undanfarið.Æ fleiri áhrifamenn mæla með aðild að sambandinu eða leggja til,að við tökum upp evru.Atvinnulífið hneigist æ meir til aðildar að ESB.Einn stjórnmálaflokkur,Samfylkingin,vill, að Ísland gerist aðili að sambandinu og aðild hefur einnig mikið fylgi í Framsóknarflokknum.Í Sjálfstæðisflokknum hefur aðild að ESB aukist fylgi en nú síðast lagði Björn Bjarnason ,ráðherra Sjálfstæðisflokksins, til,að Ísland tengdist evru eða tæki hana upp án aðildar að sambandinu.
Hvað vinnst við aðild að ESB?
Hvers vegna þarf Ísland að ganga í Evrópusambandið? Er ekki nóg að vera aðili að Evrópska efnahagssvæðinu ( EES)? .Hvað vinnst við aðild að ESB? Þetta eru spurningar,sem þarf að svara þegar tekin er afstaða til Evrópusambandsins.Ísland hefur mikinn ávinning af EES.Það samstarf tryggir okkur frelsin fjögur,viðskiptafrelsi,frjálsa flutninga fjármagns og vinnuafls og frjálsa þjónustuflutninga. Með aðild okkar að EES fengum við tollfrjálsan aðgang að markaði ESB fyrir nær allar okkar sjávarafurðir. Það var gífurlegur ávinningur.En hvað vantar þá upp á? Jú við erum ekki aðilar að Myntbandalaginui og erum því ekki með evru og við erum ekki með í stjórn ESB.Við tökum við tilskipunum og öðrum ákvörðunum ESB en sitjum ekki við stjórnarborðið þegar lokaákvarðanir eru teknar.Undanfarið hefur mikið verið rætt um galla þess, að við værum ekki með evru. Bent hefur verið á,að í opnu hagkerfi væri krónan of lítil og veikburða mynt, opin fyrir áföllum erlendis frá, ef spákaupmenn vildu spila með hana og jafnvel skaða. Þetta eru sterk rök.Mjög margir eru orðnir þeirrar skoðunar, að við verðum að kasta krónunni og taka upp annan gjaldmiðið, evru eða einhvern annan.
Leysir evra vandann?
Umræðurnar um evruna blandast umræðunni um efnahagsvandann, sem við eigum nú við að glíma.Margir telja, að við við værum með evru væri ekki hætta á slíku ójafnvægi í efnahagsmálum og dunið hefur yfir okkur.Mjög háir stýrivextir og verðbólga í tveggja stafa tölu gerist ekki í evru löndum.Þess vegna telja margir, að við ættum strax að lýsa því yfir,að við ætluðum að ganga í ESB og taka upp evru. Við myndum þá miða alla okkar efnahagsstjórn við það, gera nauðsynlegar ráðstafanir í efnahagsmálum til þess að uppfylla nauðsynleg skilyrði fyrir því að mega taka upp evru.Það kann að vera skynsamlegt. Aðrir segja, að við gætum tekið til í okkar efnahagsálum án tillitis til aðildar að evru eða ESB.
Ákvörðun tekin í þjóðaratkvæðagreiðslu
Þeirri skoðun hefur aukist mjög fylgi,að láta eigi fara fram þjóðaratkvæðagreiðslu um samningsmarkmið okkar í tengslum við hugsanlega aðild að ESB.Aðrir ganga lengra og vilja að fram fari þjóðaratkvæðagreiðsla um það, hvort við eigum að sækja um aðild. Ég tel,að við eigum að semja okkar samningsmarkmið vegna viðræðna við ESB og láta fara fram þjóðaratkvæðagreiðslu um niðurstöðu samningaviðræðna.Eitt aðalatriðið í þeim viðræðum er að við höldum yfirráðum yfir fiskimiðum okkar.Við þurfum því að fá samning við ESB, sem tryggir okkur þau yfirráð. Það getur orðið erfitt.En það ætti að vera eitt helsta markmið samningaviðræðna við ESB.Ég viðurkenni, að mikilvægi sjávarútvegs í atvinnulífi okkar fer minnkansi en þó er hér um mjög mikilvægan atvinnuveg að ræða. Ég er tilbúinn til þess að sætta mig við niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslu um aðildarsamning við ESB,jafnvel þó kaflinn um sjávarútveg yrði ekki alveg á þann veg sem ég kysi helst.
Ísland á heima með Evrópuþjóðunum og hlýtur að lenda inni í Evrópusambandinu fyrr eða síðar.Það væri skynsamlegt fyrir okkur að marka strax þá framtíðarastefnu að við ætlum inn í ESB .þó síðar verði.
Björgvin Guðmundsson
Birt í Morgunblaðinu 29.júlí 2008 |
