Samfylkingin getur vel unað við úrslit þingkosninganna. 25.apríl sl. Hún er orðin stærsti flokkur landsins og hefur ásamt VG hreinan meirihluta á aþingi. Félagshyggjumenn,jafnaðarmenn. hafa í fyrsta sinn á lýðveldistímanum slikan meirihluta á alþingi.Ég tel,að Samfylkingin hafi fengið góða kosningu vegna þess að fólk treysti henni best til þess að standa vörð um velferðarkerfið og það treystir Jóhönnu til þess. Þetta eru einnig skýr skilaboð um það,að fólk vill,að þessir flokkar vinni saman,Samfylking og VG. Hins vegar er ég ekki þeirrar skoðunar,að úrslit kosninganna hafi verið einhver sérsök skilaboð um það að Ísland eigi að ganga í ESB.Úrslitin fyrir Samfylkinguna nú eru svipuð og í tvennum síðustu kosningum Þó var ESB ekki á dagskrá 2003 og 2007. Samfylkingin fékk 31% atkvæða 2003,hún fékk 26,8% 2007 og 29,8% nú.Þetta eru allt svipuð úrslit .Að vísu fær Samfylkingin nú 3 prósentustigum meira en 2007 og bætir við sig 2 þingmönnum. ESB sinnar í Samfylkingunni túlka þetta sem stuðning við ESB. Ég túlka þetta sem stuðning við velferðarstefnu Samfylkingarinnar.Ef við fáum góðan samning í sjávarútvegsmálum tel ég,að við eigum að ganga í ESB annars ekki.
Hafa ber í huga,þegar kosningaúrslitin nú eru skoðuð,að Samfylkingin var í ríkisstjórn,þegar bankarnir hrundu.Samfylkingin bar því vissa ábyrgð á hruninu enda þótt ábyrgð Sjálfstæðisflokksins sé mikið meiri eftir 18 ára valdasetu í ríkisstjórn.En Ingibjörg Sólrún þá formaður Samfylkingarinnar sleit i raun stjórninni eftir hrunið með því að setja fram þá kröfu við samstarfsflokkinn, að Samfylkingin fengi forsætisráðuneytið. Síðan leiddi Ingibjörg Sólrún Jóhönnu Sigurðardóttur til valda sem forsætisráðherra. Þetta voru mikil gæfuspor hjá Ingibjörgu Sólrúnu, þ.e. að slíta stjórninni og gera Jóhönnu að forsætisráðherra.Samfylkingin varð við kröfu Búsáhaldabyltingarinnar um stjórnarslit og nýjar kosningar.Samfylkingin uppskar fyrir allt þetta í nýafstöðnum kosningum.
Stjórnin með Sjálfstæðisflokknum var mistök
Ég tel,að stjórnarsamvinna Samfylkingar og milli Samfylkingar og VG. Flokkarnir eru alveg samstíga í velferðarmálum. Það er lítilsháttar ágreiningur í umhverfis-og stóriðjumálum en sá ágreiningur er ekki meiri en sá ágreiningur sem ríkir um þessi mál innan Samfylkingarinnar.A'ðalágreiningsmálið er afstaðan til ESB.En um leið og það mál er leyst er í raun enginn ágreingur milli Samfylkingar og VG og þá er unnt að sameina flokkana.Að því ber að stefna.
Auka þarf jöfnuð í þjóðfélaginuSjálfstæðisflokks í mai 2007 hafi verið mistök.Þetta var fyrsta stjórnarþátttaka Samfylkingarinnar eftir stofnun flokksins og með tilliti til þess,að Samfylkingin var stofnuð til höfuðs Sjálfstæðisflokknum var það alveg út í hött að byrja á því að mynda stjórn með höfuðandstæðingnum.Ég skrifaði um það strax eftir kosningar 2007að mynda ætti félagshyggjustjórn.En ég talaði fyrir daufum eyrum. Samfylkingin vildi ekki í stjórn með Framsókn en hún vild i stjórn með Sjálfstæðisflokknum!. Mér fannst einnig stjórnaráttmálinn of máttlaus,og of lítið af stefnumálum jafnaðarmanna þar.Þetta hefur Ingibjörg Sólrún óbeint viðurkennt. En þetta er liðin tíð.. Nú þarf að horfa fram á veginn.Ef stjórnarsamstarf Samfylkingar og Vinstri grænna gengur vel gæti það orðið upphafið að frekara samstarfi og jafnvel samruna þessara flokka. Það er tímaskekkja,að jafnaðarmenn séu í tveimur flokkum.Þeir eiga að vera í einum flokki. Það er enginn teljandi ágreiningur í innanlandsmálum
Þau mál,sem ríkisstjórn Samfylkingar og VG . þarf að vinna að eru þessi: Aukinn jöfnuður í þjóðfélaginu og útrýming fátæktar. Réttlát skattalöggjöf.Hækka þarf skatta á hátekjufólki og lækka af lágum og meðaltekjum.Hækka þarf fjármagnstekjuskatt en jafnframt að ´ákveða að vextir af litlum sparnaði ( 3-5 millj.) verði skattfrjálsir. Gera þarf auknar ráðstafanir til þess að koma heimilunm í gegnum kreppuna. Fella þarf strax niður hluta húnsæðisskulda hjá þeim,sem rísa ekki undir að greiða af skuldum sínum..Reisa þarf atvinnulífið við. Bankarnir verði áfram að mestu leyti í eigu ríkisins. Til álita kemur að einkaaðilar eignist hlut ( minnihluta) í bönkunum en ekki kemur til greina að einkavæða bankana á ný. Sporin hræða í því efni.Bæta þarf kjör aldraðra og öryrkja. Afnema ber í áföngum skerðingu tryggingabóta vegn tekna úr lífeyrissjóði. Hækka þarf frítekjumark vegna fjármagnstekna svo þær skerði ekki tryggingabætur jafnmikið og nú.Og síðast en ekki síst þarf að innkalla allar veiðiheimildir á 20 árum og úthluta þeim á ný á réttlátan hátt svo nýliðar komist að í greininni og sjávarbyggðir út um land verði ekki afskiptar. Verkefnin eru næg.
Björgvin Guðmundsson
Birt í Morgunblaðinu í mai
